کودکان بیش فعال(17)
جدول 6-1 : داروهایی که در درمان بیش فعالی بکار می آید .
نام ژنریک |
نام اختصاصی |
عمل |
اثرات جنیی کوتاه مدت |
آمفتامین راسیمیک |
بنزورین |
محرک دستگاه مرکزی اعصاب |
بی اشتهایی ، بی خوابی ، سر درد ، خشک شدن دهان |
دکتروآمفتامین |
دکسدرین |
محرک دستگاه مرکزی اعصاب |
بی اشتهایی ، تهوع ، بی خوابی ، درد معده، سر درد ، درد پا ، خشک شدن دهان |
متیل فنیدات |
ریتالین |
محرک دستگاه مرکزی اعصاب |
بی اشتهایی ، بیخوابی ، تهوع ، عوارض معدی و روده ای ، حساسیت ، افسردگی ، سردرد ، توهم حسی ، اشکال یا درد هنگام حرکت ، دانه های ریز روی پوست |
ایمی پرامین |
توفرانیل |
ضد افسردگی تری سیلیک |
حساسیت بیش از حد ، نگهداری اوارد ، تعریض خیلی زیاد ، بی خوابی ، تهوع ، دانه های ریز روی پوست |
تلاش های رفتاری :
احتمالاً دومین شیوه ی درمانی شناخته شده ، رفتار درمانی است . که پرامون کارایی روشهای رفتاری صورت گرفته ، در طرح و کامل بودن کنترلهای به عمل آمده با یکدیگر متفاوتند .
به عنوان نمونه کار رفتاری ، یکی از مطالعات اولیه ی اُولری ، ویلهام و پرایس را مورد بررسی قرار می دهیم .
این پژوهشگران طبق مقیاس خلاصه شده معلمان کانرز ، تعدادی کودک را برگزیدند . میانگین سن کودکان ده سال بود و بنا به اظهار معلمان همگی از طبقه متوسط پایین بودند . ارزیابی نشان داد که آنان از هوش متوسطی برخوردارند ، از نظر تحصیلی لنگش نشان می دهند و نیز مقیاس فعالیت وری – ویس – پیترز آنان را بیش از حد فعال نشان داد . این کودکان بطور تصادفی به دو گروه درمانی و غیر درمانی کنترل تقسیم شدند . درمان بدین طریق بود که آنان طی مدت 10 هفته تشویق شدند که در ازای دریافت پاداش هایی در منزل ، بکوشد تا در کلاس به هدفهای تحصیلی و اجتماعی دست یابند . برای هر کودک پاداشها و هدفهای بخصوصی در نظر گرفته شد . معلمان برای هر کودک یک فهرست باز بینی روزانه پر می کردند که کودک به خانه می برد . پاداشها می توانست چیزهای فریبنده ای چون یک دسر خوشمزه ، بازی کردن با والدین ، خوردن شام در یک اغذیه فروشی و نظایر اینها باشد .
پاداش بر حسب نوع آن بطور روزانه یا در پایان هر هفته به کودک داده می شد . در این آزمایش دو معیار وابسته وجود داشت که هیچ یک از آن دو در ابتدا در دو گروه ، تفاوتی با دیگری نداشت . اول مقیاس ارزیابی رفتار مسأله ساز که عبارت بود از فهرستی از چهار یا پنج رفتار مسأله ساز که جنبه ی فردی داشت و بر اساس درجه ی شدت آن ارزیابی می شد . در پایان دوره ی درمان ، این فهرست نشان داد که رفتارهای مسأله ساز کودکان تحت درمان ، کاهش یافته و به صورت برجسته ای با گروه کنترل تفاوت دارد .
مقیاس وابسته دوم ارزیابی از طریق مقیاس ارزیابی معلمان کانرز بود . بدین ترتیب ، بررسی اُولری و همکاران نشان داد که بدون استفاده از داروی می توان در کلاس به نتایج سودمندی دست یافت .
- پیشنهادها و راهکارهایی که می تواند برای دانش آموز مبتلا به بیش فعالی و معلمان آنها مفید باشد :
1. غذا و نوشیدنی بر روی رفتار تأثیر می گذارد ، اما کودک بیش فعال باید مواظب خود باشد . این افراد باید بعضی غذاها و نوشیدنی های مضر که در زیر آمده است استفاده نکنند .
گوجه فرنگی ، پرتقال ، آب پرتقال ، نوشیدنی های گازدار ، انگور ، غذاهای پرکالری و انرژی دهنده ، غذاهای شیرین و شکلات .
2. کودک بیش فعال می تواند از غذاهای مفید زیر استفاده کند :
ماکارونی ، موز ، جوجه، سیب زمینی ، بیشتر میوه های تازه ، پنیر ، ماست ، غلات ، آب .
3. مثبت اندیشی :
وقتی فرد خودش را بشناسد و باور کند و جملات مثبت به خودش بگوید حالش بهتر شده و موفق تر است . کارتهایی که روی آنها جملات مثبت از قبیل « من دقیق و سریع هستم » ، « من اعتماد به نفس دارم » ، « من خوشحال و خوب هستم » ، « من ساکت هستم و آرامش را دوست دارم » تهیه کرده ، هر روز صبح و هر شب قبل از خواب ، جلوی آینه یک یک آنها را تکرار کنید و بگذارید مدام در گوشتان زنگ بزند .
4. عوامل زیر به کودک بیش فعال کمک می کند تا تمرکز کند :
سعی کنید اینکار را انجام دهید . حروف الفبا را بخوانید ، دقت کنید که هر کدام یک دستورالعمل دارد . بنابراین وقتی «الف» را می خوانید زانوها را خم کنید . تمرینات را سریع و آهسته انجام دهید . کلید را حتماً ببینید . ( منظور از کلیلد همان راهنما است )